ไปพุ้นกินปา มาภี่กินแจ่ว

ความเป็นภูไท กินง่ายอยู่ง่าย ถ้ามองไปถึงกุศโลบาย ของการฝึกให้ลูกหลานภูไท รู้จักวิธีปรุงอาหาร หรือ คิดค้นวิธีที่จะกินข้าวเหนียวแบบไม่ซ้ำจำเจ จากข้าวนึ่ง บรรพบุรุษคิดค้นกรรมวิธีการ จี่ข้าว ความน่าจะเป็นไปได้ ข้าวจี่เกิดจากข้าวเหนียงนึ่งในฤดูหนาว(ยามหนาว) ชาวภูไท หรือชาวไทยอิสาน มักจะนำกับข้าว อาหารไปนั่งทานข้าวข้างกองไฟ เพื่อจะผิงไฟคลายความหนาวไปด้วย ในขณะที่ปั่นข้าวจะจั้มแจ่ว ปั่นข้าวเหนียวก็หลุดมือ หลนลงไปข้างกองไฟ (ไฟอ่อนๆๆ) ไฟไหม้ข้าวทำให้เกิดกลิ่นหอม และอีกประเด่นหนึ่งก็คือ น่าจะเกิดความเสียดาย ว่าข้าวปลาอาหารหามายากลำบาก สอนลูกสอนหลาน เลยเก็บข้าวที่ยังไหม้ไม่หมดมาทำความสะอาดส่วนที่ไฟไหม้ดำออกแล้วก็กินต่อ นับตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา ตำนานข้าวจี่ ก็ได้เกิดขึ้นจนถึงปัจจุบันนี้...

(บทความ: Mon kora ภูไทคำเดือย 13 พฤศจิกายน 2556)

 

ภาพเมนน้ำ (หัวมันน้ำ)

ห้วมันโดยทั่วไปคนก็รู้จักกันดี มันมีหลายประเภท ในที่นี้ผมขอเล่าเรื่องราว ของมันน้ำดังที่เห็นในภาพข้างบนนี้ หัวมันประเภทนี้สามารถกินดิบสดๆได้เลยห้วช่วงล่าง(อ่อน) รสชาติหวานมีน้ำเยอะ  หัวช่วงบน(แก่)ต้องกินสุก นำไปต้ม เผาไฟ ก็อร่อยไปอีกแบบ เป็นหัวมันชนิดที่กินได้เฉพาะฤดูกาล คือฤดูฝน จะพบเห็นในป่าดงดิบ และตามหัวไร่ปลายนา  ลักษณะพืช  เป็นไม้เถาล้มลุก เลื้อยพาดไปตามต้นไม้อื่น มีหัวอยู่ใต้ดินขนาดใหญ่และยาวสุดเท่าท่อนแขนของมนุษย์ เนื้อในสีขาว และเหลืองอ่อน ใบมีลักษณะทั่วไปยาวเรียวปลายใบแหลม  มีหนามเล็กน้อย หัวมันน้ำจะอยู่ได้ดินลึกประมาณ 50 เซ็นติเมตร โดยประมาณ